Readerly en Writerly Omgevingen

Digitale writerly omgeving – De digitale stad Amsterdam anno 1996/1998

Met de Wayback Machine bekijk ik de eerste versies van deze website en kom tot de ontdekking dat haar oudere versie meer writerly is. Er zijn om te beginnen veel outlinks naar verschillende cafés, andere openbare ruimtes in Amsterdam zoals de Website van De Balie, links naar kranten en magazines. Verschillende digitale omgevingen oftewel pleinen als cultuurplein, reizenplein etc waar weer andere keuzes gemaakt kunnen worden. Dit zijn in principe readerly elementen maar doordat ze vrije opties geven om uit te kiezen die weer verder gaan is het ook writerly. Er is geen vaststaand pad. Tevens is er een zoekbar waar allerlei informatie over mensen/zaken gezocht kan worden. Verder is er ruimte om te discussiëren op een forum. De topics zijn readerly, ze staan vast, maar wat en hoe en wat er kan worden geschreven is writerly. De manier waarop de discussies verlopen staat niet vast, er is eigen inbreng vereist.

Digitale readerly omgeving – De digitale stad Amsterdam anno 2007.

Het idee voor deze website is in 1996 ontstaan om burgers meer met elkaar en de Amsterdamse politiek te laten discussiëren. Als de website nu wordt bekeken lijkt de digitale vrijheid van toen te zijn omgeslagen in louter digitale beperkingen. Er kunnen keuzes worden gemaakt in het menu maar men moet zich eerst aanmelden voor een account (net als in de oudere versie)  het aantal mogelijkheden is echter zeer beperkt; alleen vaste diensten worden aangeboden als webmail, een fotoalbum of het maken van een eigen website. Het lijkt eerder een aanbieder van diensten geworden dan een vrije omgeving dat creativiteit bevorderd er zijn geen outlinks naar andere websites, of customization van de site, het bestaat vooral uit veel restraints. Het verleent diensten in plaats van de consument zelf te laten produceren.

Fysieke readerly omgeving – Torture Museum.

Dit is een readerly omgeving omdat er maar één pad kan worden gevolgd van de in naar de uitgang. Er zijn verschillende interpretaties mogelijk van de verschillende objecten, maar de omgeving, het te volgen pad blijft hetzelfde.

Fysieke writerly omgeving – Bushuis.

Openbare ruimte waar men boeken kan lenen, lezen, computeren, naar de onderwijsbalie van maatschappijwetenschappen gaan of lessen volgen. De ruimte is zo opgezet dat er bepaalde readerly elementen zijn; boekenkasten om boeken op te slaan en op te zoeken maar er zijn ook bureaus waar men zelf kan beslissen wat er wordt gedaan (writerly).